فلسفه ذهن، روانشناسی و علوم شناختی
قوای عمودی (علیالتعریف) دامنهمحدود و (علیالفرض) ماجولاراند. پس پرسشهایی که اینک میخواهیم طرح کنیم به صورت زیر قابل بیاناند: آیا فرایندهای روانیای وجود دارند که به طور مقبولی میتوانند تأثیر یکسانی بر کل دامنههای شناختی داشته باشند؟ و اگر وجود دارند، آیا دلیلی برای این تصور وجود دارد که این قبیل فرایندها به کمک سازوکارهای غیرماجولار (مانند سازوکارهای به لحاظ اطلاعاتی نابسته) انجام میشوند؟
مسئلۀ مرزبندی میان مشاهده و استنتاج (یا به بیان روانشناختی، میان ادراک حسی و شناخت) از مشکلترین و پردامنهترین مسائل در فلسفۀ علم است. هر نوع دیدگاهی را در اینجا میتوان یافت؛ از دیدگاه «بنیادگرایانه» که مشاهده را به فرایندهایی محدود میکند که موجب صدور گزارشهای دروننگرانۀ خطاناپذیر میشوند تا بازنگریگرایی (revisionism) جدید که منکر این است که این تمایز از هر جهت یک تمایز اساسی باشد. (برای مثال، هنسن Hanson 1958 معتقد است که یک فیزیکدان میتواند ببیند که غرفۀ ابر محتوی اثر پروتون است؛ دیدن به همان معنا که وقتی اسمیث نقطه را روی کروات جونز میبیند.) گاهی استدلال این نوع دیدگاه صریحاً مبتنی بر تبیینهایی از ادراک حسی است که از روانشناسی نظر جدید گرفته شدهاند و نشان میدهند که همۀ ادراکات حسی بدون هیچ استثنا و حدی نظریهبار هستند؛ نک. به Goodman 1978.
باید این مدعا را که عملیات ورودی غیراختیاریاند (شما از شنیدن اصوات ملفوظ یک جمله به عنوان اصوات ملفوظ جمله ناگزیرید) از این مدعا که «سطح میانی» بازنمودهای ورودی معمولاً به طور نسبی در دسترس آگاهی نیستند. نه تنها شما باید اصوات ملفوظ یک جمله را آنطور که هست بشنوید، بلکه ابتدائاً، فقط به همان صورت میتوانید آن را بشنوید.
من میخواهم استدلال کنم که بهترین گزینههای حاضر برای دستگاههای شناختی ماجولار در نقش کارکردی خاصی در حیات ذهنی انداموارهها مشترکاند؛ بحث این بخش عمدتاً مصروف این خواهد شد که بگوییم این نقش کارکردی کدام است. در علم شناختی، توصیف کارکردهای دستگاههای روانی با تشبیه به سازمان ماشینهای حسابگر ایدئال بسیار سودمند است. پس من با بحثی فرعی دربارۀ کامپیوترها آغاز میکنم.
اینک میخواهم نظر کوتاهی به شیوۀ چهارم پاسخ به پرسش «قابلیتهای شناختی چگونه سازمان یافتهاند؟» بیفکنم. از این سنت با نام «تداعیگرایی» یاد خواهم کرد (هرچند این کار را با کمی احتیاط انجام میدهم زیرا تقریرهای معاصر از این نظریه بیشتر مفاد این عنوان را از میان بردهاند). به طور تقریبی، تداعیگرایی با این مدعا مرتبط است که در یک چیز قوایی وجود دارد همانطور که پدیدارگرایی با این مدعا مرتبط است که میز و صندلی وجود دارد؛ شما میتوانید اینها را غیرقابلجمع بدانید یا تداعیگرایی را به این صورت تأویل کنید که قوا وجود دارند اما در حقیقت برساخته یا منتزع از یک نوع بنیادیترند. بنا به هر یک از این تفسیرها، قائلان به تداعی بسیاری از مدعیات روانشناسان قوا را انکار کردند به گونهای که رواج دیدگاه اول مستلزم رکود دیدگاه دوم است.
کتاب ماجولاریتی ذهن (Modularity of Mind) از جری فودر یکی از مهمترین کتابها در سنت ذهنگرای فلسفه ذهن است.
قبلاً مطلبی در این وبلاگ دربارۀ ماجولاریتی قرار داده بودم: اینجا را ببینید. در اینجا "بخش اول" از کتاب ماجولاریتی ذهن جری فودر را تا سر بخش ۱-۴ قرار میدهم (ظاهراً بلاگفا برای حجم مطالب محدودیت ایجاد کرده وگرنه قسمت بیشتری را در اینجا قرار میدادم)؛ این ترجمه یک پیشنویس است. از نظرات دوستان دربارۀ ویرایش و اصلاح آن استقبال میشود.
این نوشته دربارۀ ریشههای رشد ایدههای فلسفی طبیعی دربارۀ ذهن است. هرچند کارهایی دربارۀ فلسفهورزی صریح کودکان –عمدتاً به وسیلۀ گرث مثیوز فیلسوف (1984)- وجود دارد، ما با فلسفههای ذهن کودکان «درعمل» سروکار داریم (مثلاً تبیین رفتار دیگران) نه توانایی آنها برای برساختن استدلالهای فلسفی. کودکان به منظور درگیر شدن با تعاملات انسانی، پیشبینی رفتار، فهم قصد/باور/میل دیگران، تفسیر گفتهها/حرکات بدنی/اعمال آنها، فهم استهزاء/استعاره، تفسیر اظهارات یا حالات صورتی که با احساسات واقعی فرق دارند، فهم اینکه چگونه منظر یا ادراک میتواند در شکلگیری باور نقش داشته باشد، و غیره میبایست بیاموزند فیلسوفان طبیعی ذهن بشوند. در اینجا بر دو مسأله تمرکز خواهیم کرد:
الف: انسانها برای امکان بخشیدن به رشد تعامل اجتماعی موفق چه تغییری در جهان ایجاد میکنند؟
ب: این رشد چه دورهای را طی میکند؟
